چرا کاهش بار مرده سازه تا این حد اهمیت دارد؟هرچه ساختمان سنگینتر باشد، نیروی زلزله با شدت بیشتری به آن ضربه میزند. طبق فرمول های پایه مهندسی زلزله، نیروی برشی پایه رابطه مستقیمی با جرم سازه دارد. با کاهش وزن مرده، مزایای زیر حاصل میشود:
1. کاهش ابعاد مقاطع: نیاز به ستونها و تیرهای ضخیمتر برطرف شده و در مصرف میلگرد و بتن صرفه جویی میشود.
2. کاهش هزینه فونداسیون: بار کمتری به خاک منتقل شده و ابعاد پی ساختمان کوچکتر میشود.
3. افزایش ایمنی ساکنان: سازههای سبکتر رفتار دینامیکی بسیار بهتری در برابر تکان های شدید زمیننشان میدهند.نقش کلیدی سقفها در وزن کلی ساختمان سقفها مساحت زیادی از هر طبقه را به خود اختصاص میدهند و به عنوان یکی از اصلی ترین عوامل تولید بار مرده شناخته میشوند. در سیستم های سنتی، استفاده از بلوکهای سفالی یاسیمانی سنگین وزن زیادی را تحمیل میکرد. با روی کار آمدن بلوکهای پلی استایرن )یونولیت(،گام بزرگی در جهت سبکسازی برداشته شد، اما یونولیت ها نیز مشکالت فنی، زیست محیطی وخطرات آتش سوزی خود را داشتند.امروزه نسل جدیدی از قالبها تحت عنوان قالب سقف پلیمری یا همان قالبهای غیرماندگار به بازار معرفی شده اند. استفاده از الیت فوم جایگزین یونولیت به سازندگان این امکان را میدهدکه قالب را پس از بتن ریزی خارج کنند. با این کار، عمالً هیچ ماده اضافه و سنگینی در سقف باقی نمی ماند و فقط بتن ساختاری و میلگردها که برای تحمل بار ضروری هستند حفظ میشوند.این روش انقلابی ی جدید در سبکسازی سقف های تیرچه بلوک به شمار میرود.روشهای عملیاتی برای سبکسازی سقف و دیوارهابرای دستیابی به یک سازه بهینه و سبک، باید در انتخاب متریال بخش های مختلف بازنگری کرد:
1. استفاده از بتن های سبک و فوم بتن به جای استفاده از پوکه یا مالتهای ماسه سیمان سنگین برای شیب بندی کفها، استفاده ازفوم بتن یا بتن سبک حاوی سنگدانه های صنعتی )مانند لیکا( وزن این الیهها را تا ۵۰ درصدکاهش میدهد.
2. بکارگیری قالب های چندبار مصرف پلیمری در سقف همانطور که اشاره شد، با حذف بلوک های ماندگار سقفی و جایگزینی آنها با قالب های موقت پلیمری )مانند الیت فوم(، فضای خالی سقف افزایش یافته و بار مرده به حداقل ممکن میرسد.
3. دیوارهای پیش ساخته و کناف دیوارهای سنتی آجری یا سفالی وزن بسیار زیادی دارند. استفاده از پانل های گچی پیش ساخته،دیوارها و کناف به عنوان دیوارهای جداکننده داخلی، عالوه بر عایق بندی صوتی و حرارتی عالی، بار مرده دیوارها را تا حد چشمگیری کم میکند.
نتیجه گیری و پیشنهاد برای سازندگان کاهش وزن مرده ساختمان یک انتخاب تفننی نیست، بلکه یک ضرورت مهندسی و اقتصادی درصنعت ساختوساز مدرن است. با استفاده از تکنولوژی های جدید سقف سازی نظیر قالب های پلیمری چندبار مصرف و حذف مصالح سنتی و سنگین، میتوان پروژه هایی ایمن تر، ارزان تر وسریع تر را اجرا کرد. اگر به دنبال بهینه سازی پروژه های خود هستید، شروع تغییر از سقف وجایگزینی متریال های موقت با قالب های پلیمری، هوشمندانه ترین گام اول خواهد بود